سرکوب سیستماتیک حقوق بشر؛ طالبان در سال ۲۰۲۵ محدودیتها را در افغانستان تشدید کرد
دیدبان حقوق بشر در گزارش جهانی ۲۰۲۶ هشدار داده است که افغانستان در سال ۲۰۲۵ با تشدید سرکوب زنان، رسانهها و اقلیتها روبهرو بوده و بحران انسانی در کشور عمیقتر شده است. این سازمان میگوید کاهش کمکهای خارجی و بازگشت اجباری میلیونها مهاجر افغان فشار بیسابقهای بر جامعه و اقتصاد کشور وارد کرده است.
بر اساس گزارش، طالبان در سال ۲۰۲۵ محدودیتهای خود بر حضور اجتماعی و اقتصادی زنان را تشدید کرده است. ممنوعیت آموزش متوسطه و دانشگاهی دختران همچنان پابرجاست و تدریس کتابهای نوشتهشده توسط زنان در دانشگاهها متوقف شد. طالبان همچنین فعالیتهای اقتصادی خانگی، از جمله سالنهای زیبایی، را تعطیل کرده و هزاران زن شغل خود را از دست دادند.
در گزارش آمده است که طالبان با محدودیتهای تازه کنترل خود بر رسانهها را افزایش داده است. خبرنگاران و منتقدان با بازداشتهای خودسرانه، تهدید و شکنجه مواجهاند و بسیاری از رسانهها به دلیل فشار سیاسی و کاهش منابع مالی تعطیل شده یا فعالیت خود را محدود کردهاند. در ماه سپتامبر، پخش زنده برنامههای سیاسی ممنوع و انجام مصاحبهها به فهرست از پیش تأیید شده محدود شد. گزارشدهی درباره نقض حقوق بشر، رویدادهای امنیتی و انتشار محتوای فرهنگی نیز محدود شده و فعالیتهایی مانند شعرخوانی با محتوای نقد طالبان ممنوع شده است.
گزارش دیدبان حقوق بشر و دادههای یوناما نشان میدهد که طالبان در سال گذشته دستکم ۴۱۴ تن را در سراسر کشور تنبیه بدنی کردهاند که از این میان ۳۲۷ مورد مردان، ۸۳ مورد زنان و ۴ کودک بودهاند. بیشتر این مجازاتها شامل شلاق زدن در ملأعام برای جرایم «اخلاقی» عنوان شده است. همچنین ۳۱ مورد بازداشت خودسرانه، ۸ مورد شکنجه و بدرفتاری و ۶ مورد قتل اعضای نیروهای امنیتی پیشین مستند شده است.
دیدبان حقوق بشر گزارش داده است که طالبان در جولای ۲۰۲۵، ۲۵ خانواده هزاره شامل ۲۰۰ نفر از زنان، کودکان و سالمندان را از روستای راشک ولایت بامیان بهصورت اجباری کوچ دادند. طبق گزارش، در ماه سپتامبر، کتابهای مذهبی شیعیان و گردهماییهای آنان از سوی طالبان ممنوع شد.
در گزارش آمده است که در بدخشان، دستکم ۵۰ نفر از اعضای جامعه اسماعیلی تحت آزار فیزیکی و تهدید به مرگ مجبور به گرویدن به مذهب تسنن شدند. در فاریاب نیز، شمار زیادی از ازبکها به دنبال اعتراض به برخوردهای قومگرایانه طالبان بازداشت شدند.
دیدبان حقوق بشر هشدار داده است که نقض حقوق بشر از سوی طالبان همزمان با کاهش کمکهای خارجی افغانستان را در مسیر تشدید بحران انسانی و اجتماعی قرار داده و نیازمند توجه فوری جامعه جهانی است.
فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در این نهاد، گفت دولتها باید طالبان را تحت فشار قرار دهند تا به نقضهای هولناک حقوق بشر پایان دهند و با حمایت از پناهجویان افغان، به کاهش بحران انسانی در افغانستان کمک کنند. او افزود: «سرکوب بیوقفه طالبان باید دولتها را وادار کند از تلاشها برای پاسخگو کردن همه مسئولان جرایم جدی در افغانستان حمایت کنند.»