تشدید محدودیتهای طالبان بر زنان؛ «امر به معروف میخواست مرا با دختر یکسالهام ببرد»
سهشنبه هفته گذشته، سمیه ۲۵ ساله همراه با شوهر و دختر یکسالهاش سوار بر موترسایکل در شهر هرات حرکت میکرد که توسط مأموران امر به معروف طالبان متوقف شدند.
او به یاد میآورد: «سر چهارراهی دو طالب چپنپوش جلوی موترسایکل شوهرم را گرفتند و ما را پایین کردند. به شوهرم گفتند نمیشرمی زنت را بدون چادر پشت موتور سوار کردی؟»
مأموران امر به معروف طالبان او و دخترش را چند قدم دورتر ایستاد کردند و شوهرش را مورد بازخواست قرار دادند. «به شوهرم گفتند چندین بار هشدار دادیم که زنها باید حجاب شرعی داشته باشند، چرا گوش نمیکنید؟ حالا تو را به استخبارات میبریم و زن و دخترت را به محبس.»
سمیه میگوید در آن لحظه، با ترس و اضطراب دخترش را محکم بغل گرفته و چشمش به تفنگ و شلاق طالبان بود.
«از ترس میلرزیدم. هیچ راه نجاتی نبود. با زبان روزه به خدا دعا میکردم اینبار سالم به خانه برگردیم، دیگر هرگز بیرون نمیشوم. شوهرم هم به عجز و التماس افتاده بود. ولی مأموران میگفتند شما به شریعت عمل نمیکنید.»
سمیه هر روز با موترسایکل به شفاخانه میرود و برمیگردد. او دانشجوی پرستاری بوده که با بستهشدن انستیتوتهای طبی در دسامبر ۲۰۲۴، تحصیلش نیمهکاره مانده و از آن پس، در یک شفاخانه بهعنوان کارآموز کار میکند.
او میگوید: «قبلاً با سهچرخه رفتوآمد میکردم و راحتتر بود. دخترم را خانهٔ مادرم میگذاشتم و شفاخانه میرفتم و بعد از ختم کار دنبال دخترم میرفتم. اما از روزی که سهچرخهها را منع کردند، رفتوآمد خیلی سخت شد. چوری طلایم را فروختم و شوهرم موتور خرید.»
سمیه میگوید آن روز حجاب سیاه بلند با ماسک پوشیده بود، اما مأموران امر به معروف طالبان آن را کافی ندانستند و گفتند «حجاب شرعی» ندارد.
«شوهرم گفت معلم هستم، به خاطر شغلم و کودکم اجازه دهید برویم. آخر سر یک مأمور گفت چون ریشت بلند است، اجازه میدهیم بروید؛ اما باید تعهد بدهی که دیگر زنت را بدون نیاز بیرون از خانه اجازه ندهی.»
به گفتهٔ او، تا به خانه رسیدند، شوهرش گفت دیگر «بلا درست نکند» و اگر از خانه بیرون میرود چادر بپوشد.
«ترس و عذاب وجدانم برای دخترم بود. یک هفته است به شفاخانه هم نرفتم. دلم از زندگی سرد شده. غیر از همین چهاردیواری خانه دیگر هیچجایی امن نیست برای ما.»
تشدید سختگیریها بر پوشش زنان در هرات طی ماههای اخیر محسوس بوده و باعث شده بسیاری از زنان برای انجام کارهای روزمره خود دچار اضطراب و ترس شوند.
شاهدان محلی و فعالان مدنی میگویند مأموران امر به معروف طالبان همه جا در بازار، در چهارراهها، حتی نزدیک مراکز درمانی ایستاده هستند و زنان بدون چادر را متوقف و بازخواست میکنند.
این فشارهای اجتماعی و روانی، به گفتهٔ فعالان، بخشی از سیاست محدودسازی حضور زنان در فضاهای عمومی است و پیامد آن، علاوه بر تهدید مستقیم آزادی زنان، ایجاد فضای ترس و خستگی روانی برای خانوادههاست.
